عوامل و ویژگی های موثر بر اثربخشی سیستم‌های ارزشیابی عملكرد

الف) عوامل موثر بر اثربخشی نظام ارزشیابی عملكرد:

براساس نتایج مطالعات مختلف (بالیگا، 1994 و مادلر ، 1997 به نقل از ابیلی، 1381). عوامل اثربخشی نظام ارزشیابی عملكرد عبارتند از:
1- وجود “طرح نظام اثربخش ارزشیابی عملكردی” ای كه شامل: هدف به روشنی تعریف شده، ارزشمند و قابل فهم برای ارزشیابی عملكرد، و درونداد گسترده كاركنان و سرپرستان بر نحوه ارزشیابی باشد.
2- تعریف دقیق عملیات ارزشیابی اثربخش عملكرد مدیریتی، مشتمل بر: برنامه‌ریزی عملكرد و بازبینی مستمر عملكرد و ارایه بازخورد به كاركنان درباره این كه چگونه عملكرد خود را بهبود بخشند.
3- وجود حمایت اثربخش نظام ارزشیابی عملكردی، كه سرپرستان را برای اعمال كردن رفتارهای ارزشیابی اثربخش، به منظور تضمین رضایت و رسیدگی به شكایات نظام ارزشیابی تشویق می‌كند.
4- پذیرش كاركنان از نظام ارزشیابی عملكرد سازمان و تمایل آنان نسبت به انجام آن
5- تعهد سرپرستان و كاركنان برای اعمال مناسب نظام ارزشیابی عملكرد سازمان
6- توافق كاركنان و سرپرستان بر تعریف عملكرد مطلوب و نحوه تفسیر اطلاعات ارزشیابی عملكرد
7- بررسی مداوم و نظام‌مند خود نظام ارزشیابی عملكرد

ب) ویژگی های نظام های اثربخش ارزشیابی عملكرد:

با اشاره به عوامل كلیدی اثربخشی نظام‌های ارزشیابی عملكرد، برخی از خصیصه‌های نظام‌های اثربخش ارزشیابی عملكرد عبارتند از (برناردین، 2003، ص 143؛ اسنل و بولندر، 1007 ص 339):
1- تلاش برای دقت بیشتر در تعریف و اندازه‌گیری ابعاد عملكرد تا جایی كه امكانپذیر است.
1/1- تعریف عملكرد با تمركز بر پیامدهای ارزیابی شده
2/1- پیش‌بینی‌های پیامد بر حسب فراوانی و تكرار رفتار مربوط.
3/1- تعریف ابعاد عملكرد بوسیله تركیب كارها با جنبه‌های مختلف ارزش (نظیر: كیفیت، كمیت، مناسبت و بجا بودن)
2- اتصال ابعاد عملكرد به برآوردن نیازهای مشتریان داخلی و خارجی
3- تركیب كردن و بهم پیوستن اندازه‌گیری محدودیت‌های موقعیتی
1/3- تمركز توجه روی محدودیت‌های ملاحظه شده در خصوص عملكرد
4- وجود اعتماد متقابل كافی بین سرپرستان و زیردستان.
5- اندازه‌گیری و هدایت عملكرد كاركنان بطور كلی و ملموس
6- وجود نوعی تناسب بین فرهنگ سازمان و خط مشی‌های ارزشیابی آن
7- سرپرستان نسبت به تشریح نظام ارزشیابی به كاركنان علاقه‌مندند و نحوه اجرای آن را با آنان در میان می‌گذارند.
8- ارزشیابی عملكرد رشد حرفه‌ای را تشویق و انتقال فرهنگ آنرا تسهیل می‌كند.
9- كاركنان فرصت لازم برای اظهارنظر درباره مسایل و بحث در اهداف و برنامه‌ها را دارند.
10- كاركنان بازخورد كافی و مداومی را از منابع مختلف دریافت می‌كنند تا آگاهی لازم از موقعیت خود در ارتباط با عملكرد مورد انتظار را حاصل كنند.
11- خود ارزشیابی بخشی از فرآیند بازخورد رسمی است.
12- افزایش پرداخت‌ها هم بر مبنای عملكرد فردی و هم براساس عملكرد گروهی انجام می‌گیرد.