استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی

استانداردسازی بخشی از سلسله مراتب توسعه فراگیر است که در اصطلاح به آن مدرنیته گفته می شود. در جامعه مدرن، هماهنگ سازی استانداردهای حسابداری امری لازم و ضروری است. استاندارهای بین المللی گزارشگری مالی (IFRS)، به مجموعه ای از استانداردهای حسابداری گفته می شود که توسط هیئت استانداردهای حسابداری بین المللی (IASB) برای شناخت، اندازه گیری و گزارشگری معاملات و رویدادهای یک شخصیت حسابداری وضع شده و مورد توافق قرار گرفته اند [10].

هدف این استانداردها تهیه صورت های مالی شرکت های سهامی در قالب یک استاندارد جهانی است. هیئت استانداردهای حسابداری بین المللی، یک نهاد مستقل در لندن است که 15 عضو از کشورهای مختلف را دارد و کار خود را از سال 2001 آغاز کرده است.

تاکنون بیش از 140 کشور IFRS را برای گزارش دهی مالی کشورهای خود الزامی داشته اند. با پذیرش IFRS، یک شرکت می تواند صورت های مالی خود را با اصول مشابه به شرکت های رقیب خارجی ارائه کند. در نتیجه قابلیت مقایسه بین اطلاعات این شرکت ها وجود داشته و علاوه برآن شرکت های مادری که شرکت های تابعه آن ها در سایر کشورهایی وجود دارند که IFRS را پذیرفته اند، قادر خواهند بود تا یک زبان مشترک حسابداری داشته باشند. همچنین به کارگیری IFRS می تواند برای شرکت هایی که قصد افزایش سرمایه گذاری خارجی خود را دارند، سودمند باشد.

مزایا

باگسترش روز افزون تعاملات اقتصادی در سطح بین الملل و لزوم توجه به اهمیت جریان سرمایه، معرفی استانداردهای مناسب برای گزارشگری مالی در سطح بین المللی به منظور افزایش شفافیت و دقت و قابلیت مقایسه صورت های مالی و کاهش هزینه های مربوط به گردش اطلاعات مالی گام مهمی است تا بتوان شرایط مساعد برای تخصیص مناسب منابع مالی در سطح بین المللی را فراهم نمود.

اجرای استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی موجب افزایش قابلیت مقایسه صورت های مالی، افزایش شفافیت و دقت گزارشگری مالی و کاهش هزینه های تطبیق صورت های مالی می شود. استفاده از این استانداردها از سوی حسابداران خبره در سراسر جهان، سبب می شود تا نقاط ضعف و قوت این استانداردها به طور کامل آشکار و با برطرف کردن نواقص آن بر کیفیت و شفافیت گزارشگری مالی افزوده شود. همچنین باتوجه به بالا بودن دقت و جامعیت استانداردهای بین المللی حسابداری نسبت به گزارشگری مالی محلی، این انتظار به وجود می آید تا با آگاهی به موقع از وضعیت مالی بتوان از برون بحران مالی جلوگیری کرد.

اطلاعات صحیح مالی از وضعیت شرکت ها می تواند در ارزیابی درست از وضعیت مالی و در نتیجه کاهش ریسک سرمایه گذاری برای سرمایه گذاران موثر باشد. باید به این نکته توجه داشت که این امر برای سرمایه گذاران خردی که اتکای بیشتری به گزارشهای مالی دارند از اهمیت بیشتری برخوردار خواهد بود. از مهمترین هدف های استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی، افزایش امکان مقایسه صورت های مالی است. وجود مجموعه ای از استانداردهای سطح بالا، منجر به کاهش هزینه های دسترسی به بازارهای سرمایه در سراسر جهان می شود و از این جهت، سرمایه گذاران را منتفع خواهد کرد. در عین حال با گسترش چشمگیر ارتباط از طریق دنیای اینترنت، گزارشگری مالی از راه دور در حال رواج یافتن است و سرمایه گذاران فارغ از محل سکونت خود، امکان دسترسی به گزارش های مالی شرکت ها را یافته اند.

این در شرایطی است که در صورت نبود استانداردهای بین المللی حسابداری، مقایسه صورت های مالی دیگر کشورها بسیار مشکل شده و درموارد زیادی امکان پذیر نخواهد بود. ازجمله مزیت های گزارشگری مطلوب و افشای مناسب در بازار اراق بهادار، کشف صحیح قیمت در بازارهای اولیه و ثانویه، کاهش هزینه سرمایه، کاهش مدیریت سود، افزایش نقدشوندگی سهام وکاهش ریسک مشارکت کنندگان است. موفقیت بازار سرمایه، تحت تأثیر کیفیت افشای اطلاعات و گزارشگری مالی است و هرچه گزارشگری مالی و افشای اطلاعات شرکت ها مبتنی بر استانداردها و مقررات با کیفیت باشد، اعتماد سرمایه گذاران و دیگر مشارکت کنندگان بازار به قابلیت اتکای اطلاعات مالی افزایش خواهد یافت.

معایب

اگرچه در حال حاضر اقتصاد جهان در حال حرکت به سمت جهانی سازی است، اما باید توجه داشت که بسیاری از کشورها همچنان براساس شرایط و موقعیت های خاص خود عمل می کنند. از جمله عواملی که موجب ایجاد تفاوت میان شرایط محلی و جهانی می شود می توان به میزان و ماهیت دخالت دولت در اقتصاد، سیستم های قانونی، مقررات مربوط به اوراق بهادار، عمق و ساختار بازارهای سرمایه و میزان مالکیت عمومی در برابر مالکیت خصوصی در شرکت ها اشاره نمود. با توجه به این موارد این ادعا که استانداردهای یکنواخت به تنهایی توانایی ایجاد گزارشگری را داشته باشند جای تأمل است[7].

به موجب نظر خواهی انجام شده و تحقیقات صورت گرفته در سطح کشورهای مختلف پذیرش استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی معضلاتی دارد، از جمله ارزش منصفانه، چارچوب های حقوقی و شرکت های کوچک و متوسط، که همه ی این موارد باهم در ارتباط هستند.

در مورد ارزش منصفانه، نیازمند بازاری فعال هستیم که بعضا در کشور ما و بسیاری از کشورهای دیگر بازار فعال برای همه کالاها وجود ندارد، ضمن اینکه با نوسانات شدید اقتصادی، ریسک گزارشگری به ارزش منصفانه افزایش می یابد. از طرفی گزارشگری به ارزش منصفانه پیامدهای مالیاتی دارد لذا باید زیرساخت های حقوقی و قانونی فراهم شود و ریسک هایی که شرکت ها را تهدید می کند شناسایی شود.

در مورد شرکت های کوچک و متوسط علاوه بر مطالب فوق مسأله گرانی احتمالی استانداردهای حسابداری موضوع مهمی است. تبعیت کلیه شرکت ها از یک مجموعه استاندارد واحد برای شرکت های کوچک و متوسط توجیه اقتصادی ندارد و امری طبیعی است [8].
استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی در دو دهه اخیر در سطح بین المللی مورد پذیرش گسترده ای واقع شده اند و تحقیقات زیادی در راستای بررسی نتیجه اجرای آن ها در کشورهای پذیرنده انجام شده است. با توجه به تحقیقات انجام شده،نتایج متفاوتی درباره اثرات پذیرش استانداردهای بین المللی در کشورهای مختلف به طور کامل مشهود است. با وجود آن بیشتر بررسی ها نشان می دهد در بیشتر کشورهایی که استانداردهای آن ها شباهت بیشتری با استانداردهای بین المللی دارند، با هزینه کمتری هماهنگ سازی استانداردها عملی می شود [11] افزون براین با یک برنامه ریزی جامع، بیشتر اوقات بعد از سال های اول پذیرش استانداردهای بین المللی فواید هماهنگ سازی روشن تر می شود [12]

در واقع با وجود تضادها بیشتر کشورها به منافع هماهنگ سازی دست کم برای سال های بعدی اتفاق نظر دارند و معتقدند بسیاری از مشکلاتی که کشورها در راستای انتقال به استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی باآن ها روبرو هستند، موقتی است و در درازمدت رفع خواهدشد و گستردگی مزایای ناشی ازآن انتقال، معایب و مشکلات را پوشش خواهد داد[9].

دریافت مقاله